Küresel nizamın yeniden formatlandığı bir eşikteyiz. Bugün yaşananlar, günlük haber akışının gürültüsü içinde sıradan gelişmeler gibi algılansa da, emin olun yıllar sonra tarihçiler bu dönemi kalın harflerle yazacak; “eski dünyanın kapandığı, yenisinin ise sancılı biçimde doğduğu yıllar” diye anacaklardır. Biz bugün aslında post-modern dünyanın otopsisini yapıyoruz.

Makale‑4’ün temel problemi artık “pilot çalışır mı?” sorusundan, “çok sayıda pilot nasıl birlikte çalışır? Normatif çoğulluk (mezhepler, dinler, seküler hukuklar) altında nasıl birlikte yaşanır? Kanıt standartları nasıl ortaklaştırılır? Piyasa bütünlüğü ve suistimal direnci nasıl korunur?” sorularına evrilmiştir.

Hz. Peygamber’in İslâm davasını hâkim kılmadaki başarısının birçok etkenleri olmakla beraber bunlardan en önemlilerinden biri de insanların sorunlarına çözümler sunmasıdır. Bir hareketi ütopik olmaktan kurtaracak olan sorunlara çözüm bulma eylemi aynı zamanda ulema merkezli bir yapının da oluşmasını sağlar. Hz. Peygamber bunları başardığı gibi âlim sahabileri önderlik makamına getirmek suretiyle gelecek olan ümmetlerine de gerekli mesajı vermiştir.

Makale, şer‘î uyumun sadece ‘sonradan denetlenen’ bir uygunluk alanı değil, doğrudan tasarım ve dağıtım disiplini olduğunu savunur. Bu yaklaşım, Makale-2’deki katmanlı mimariyi; regülasyon çatışma senaryoları, teşvik tasarımı, performans hedefleri (SLA), digital divide çözümleri ve pilot yönetim ofisi (PMO) pratikleriyle tamamlar.